تبلیغات
در حصار ذهن - رباعی، دو بیتی
چهارشنبه 30 خرداد 1386  02:06
توسط: یاشار
نوع مطلب: شعر ،

بعد از مدت‌ها یادم افتاد كه وبلاگ هم دارم! بنابراین تصمیم گرفتم كه گوش شیطان كر وبلاگ رو آپدیت كنم. داشتم فكر می‌كردم كه چی باید بنویسم كه یادم افتاد خیلی وقته كه شعر تو وبلاگم ننوشتم. در همین راستا باز یادم افتاد (چه‌قدر چیز یادم افتاد ها!) كه از تابستون پارسال یه چند تا دو بیتی و رباعی استفاده نشده دارم. بنابراین چه بهتر كه همینارو بنویسم. هم زحمت زیادی نداره هم اینكه وبلاگ آپدیت می‌شه! اما اول بهتره یه كم در مورد تفاوت رباعی و دوبیتی بنویسم. البته می‌دونم كه شما همتون استادین و بهتر از من این چیزا رو می‍دونین! اما خوب برای ثبت در تاریخ!
خوب حتما می‌دونین كه رباعی و دوبیتی هر دو چهارتا مصراع دارن. به همین دلیل هم این دو قالب رو شعر مینی‌مال ایرانی هم خطاب كردن و به نظرم یه جور هایكوی فارسی هم می‌شه محسوبشون كرد. اما تفاوت اساسی این دو تا تو وزنشونه. یعنی رباعی به وزن "لا حول و لا قوة الا بالله" سروده می‌شه ولی دو بیتی به وزن "مفاعیلن مفاعیلن مفاعیل" و گاهی "مفاعیلن مفاعیلن فعولن". به نظر یه كم تشخیصش سخته، ولی اگه دقت كنین متوجه می‌شین كه رباعی با یه هجای بلند ( لا ) شروع می‌شه ولی دوبیتی با یه هجای كوتاه( م‍َـ ). این جوری تشخیصش راحت‌تره! علاوه بر تفاوت وزنی، در مضامین هم یه كم فرق دارن. از هر دوی این قالب‌ها برای بیان مفاهیم عاشقانه و عارفانه استفاده شده، ولی رباعی علاوه بر این دو برای بیان مفاهیم فلسفی هم به كار رفته. مشهورترین رباعی سرا خیام و مشهورترین دوبیتی سرا باباطاهره. خوب بسه دیگه... ادبیات درس نمی‌دم كه!!

اولین شعر، یه رباعی عاشقانه است:
آن شب مه از آسمان برآمد             از بـهر نــگاه دلبـر آمد
بر دلـبر ما خــوب نـظر كـرد              گفتا عجبا! ماه درآمد؟!

البته با تغییر بیت دوم می‌شه تبدیلش كرد به طنز، این‌طوری:
تا دلبر ما دید فغان كرد                 گفتا كه اجل بی خبر آمد؟!

رباعی بعدی یه كم مایه های طنز داره:
آن شب كه تورا به خواب دیدم         از وحشت و غم زجا پریدم
بیـــــدار شــــدم وَ در كــــنارم          آرام تــو را به خــواب دیدم
(البته به خواب دیدم اولی با آخری یه كم فرق داره ها!)

رباعی بعدی هم در راستای تبلیغات رنگ و وارنگ بانك‌ها:
گویــند قـــدم بـه راه مــا نـــه          سر در گرو خیال ما نه
گر پول خوشی به جیب داری           آرام بیا به جـیب ما نه

این رباعی هم بدون شرح!:
ما درس و سـخن نخـوانده رفـتیم      از بـاغ جـهان، نـرانــده، رفـتیم
هر كس كه زما نشانه‌ای خواست     گو رفت و نشان نمانده، رفتیم

اما شعر بعدی، یه دوبیتی عاشقانه:
ز عشقش یك دم آرامش ندارم        به جز تو از كسی خواهش ندارم
دلا از درد تنهــایـی حـــذر كــن         كه با آن لـحظه‌ای سـازش ندارم

و آخرین شعر، یه دوبیتی به زبان بابا طاهر!:
دلم از درد تنهــایی فغــون بی        نشونش ناله‌های بی‌نشون بی
اگر روزی دم از عشقش نگویم        تمــوم آســمونم سـرنگـون بی

   


نظرات()   

در حصار ذهن

ای خوشا سرو که از بند غم آزاد آمد