تبلیغات
در حصار ذهن - رسانه و رسالت آن
شنبه 5 بهمن 1387  22:29
توسط: یاشار
نوع مطلب: یادداشت ،

مقدمه: هر رسانه ای در هنگام شروع کارش اهدافی را برای خود تعریف کرده و بر اساس آن کار تولید محتوا را آغاز می کند. چون مصرف کننده ی محتوای هر رسانه مخاطبانش است بنابراین برنامه ی یک رسانه پس از جذب مخاطب به عنوان یک هدف اولیه، نزدیک کردن ذهن مخاطب به اهداف تعریف شده است. در روزگار مدرن که انواع اطلاعات و داده ها به راحتی در اختیار همگان قرار دارد، جذب مخاطب پیش از هر چیز نیازمند اعتمادسازی بین رسانه و مخاطب است.

نکته: اعتماد معمولا بر پایه ی صداقت شکل می گیرد و صداقت فقط بیان حقیقت نیست، بلکه بیان تمام حقیقت است.

بنابراین هنگامی که احساس شود بخشی از حقیقت ناگفته مانده است، ایجاد اعتماد امری دشوار خواهد بود.

اما در کنار جلب اعتماد مخاطب، سعی در بی طرف بودن (یا حداقل تظاهر به آن) یکی دیگر از راه های موفقیت یک رسانه است. جانبداری آشکار از اشخاص یا یک اندیشه ی خاص، شاید نظر مخاطبان طرفدار را به خود جلب کند، ولی یک مخاطب که بدون پیش داوری به سمت چنین رسانه ای برود، پس از مدتی از این جانبداری خسته شده و راه دیگری را پیش می گیرد.
در این میان یک چالش بزرگ برای رسانه پیش می آید. گفتیم که یک رسانه در هنگام شکل گیری اهدافی را در ارتباط با مخاطبینش تعریف می کند و رسالتش را رسیدن به این اهداف قرار می دهد. در این راه رسانه خود را ملزم به بیان تمام حقیقت نمی بیند، اما از طرفی نیاز به جلب اعتماد مخاطبینش دارد. همچنین قطعا رسانه به دنبال نزدیک کردن ذهن مخاطبش به سمت اهداف تعیین شده است که این امر ممکن است در مواردی با اصل بی طرف بودن رسانه در تضاد باشد.

بنابراین، در دنیای پر رسانه ی امروز، مدیریت رسانه یک هنر بزرگ است و به مهارتهای خاصی نیازمند است. جلب اعتماد مخاطب و حفظ ظاهر بی طرفانه به موازات حرکت به سمت اهداف تعیین شده، قطعا به یک برنامه ریزی دقیق و علمی نیاز دارد.

اصل مطلب: نگاهی به شیوه ی خبررسانی سیما و مقایسه ی آن با یک رقیب خارجی اصل مطلب را روشن تر می کند. در ادامه خلاصه ی خبرهای پخش شده از یکی از بخش های خبری سیما را مرور می کنیم:

تظاهرات گسترده مردم جهان در محکوم کردن سران رژیم صهیونیستی به خاطر جنایات جنگی در غزه
مشکلات مردم غزه پس از آتش بس و ویرانی ها و صدمات گسترده ی ناشی از جنگ
بحران اقتصادی در اروپا و اعتراضات مردمی در کشورهای ایتالیا و آلمان
افتتاح چندین پروژه ی مخابراتی در شمال کشور
توزیع گسترده ی محصولات دامی در سطح کشور در امسال که در سی سال گذشته بی سابقه بوده
دستیابی محققان کشور به درمان یک آفت گیاهی

پرانتز: بحران اقتصادی که تمام دنیا را فرا گرفته، در کشور ما قطعا وجود ندارد و مردم مشکل اقتصادی خاصی ندارند. اگر خلاف این باشد مطمئنا خبر آن مهمتر از سایر خبرهای داخلی است.

یک مثال دیگر: بخش فارسی بی بی سی که به تازگی راه اندازی شده در بخش خبری خود خبر جالبی را منتشر کرد. اعتراضات گسترده به مخالفت مدیریت شبکه ی بی بی سی با پخش یک آگهی در مورد کمک به مردم غزه. در پی این مخالفت شبکه ی بی بی سی با موج اعتراضات گروه های حامی حقوق بشر انگلیس مواجه شده است. طبق قانون آزادی رسانه در انگلیس، دولت این کشور نمی تواند رسانه ای را برای انجام خواسته های خود تحت فشار بگذارد. اما چند تن از مشاوران و شخصیتهای دولتی انگلیس در اظهارنظرهایی ناراحتی خود را از این اقدام بی بی سی ابراز کرده و اظهار امیدواری کرده اند که نظر مدیران این شبکه تغییر کند. مدیر اجرایی بی بی سی نیز دلیل این تصمیم را سعی در حفظ بی طرفی این رسانه و از دست ندادن مخاطبین خود که از طیفهای مختلفی هستند، بیان کرده است. در همین بخش خبری، خبرنگار بی بی سی به میان مردمی که به نشانه ی اعتراض در مقابل ساختمان این شبکه در لندن تجمع کرده اند رفت و با آنها به گفتگو پرداخت. آنها معتقد بودند که مسائلی از این دست به حقوق بشر مربوط است و بی طرفی بی بی سی را خدشه دار نمی کند. در ادامه با حضور چند کارشناس دیگر به بررسی ابعاد مختلف این قضیه پرداخته شد.

منظور : درست یا غلط بودن تصمیم بی بی سی در اینجا مورد بحث نیست. قطعا در این مورد نظرات مختلف است. آنچه برای من جالب بود این بود که خبرنگار بی بی سی با تهیه ی این گزارش سیاستهای کلی شبکه را هدف قرار داد. اصل اعتمادسازی و بی طرف بودن در چنین رسانه ای آنچنان پیش رفته است که اهداف اصلی خود رسانه را نیز به چالش می کشد. این که چگونه گزارشی که اهداف تعریف شده ی رسانه را زیر سوال می برد، در راستای تحقق همین اهداف قرار می گیرد سوال مناسبی به نظر می رسد و جواب آن قطعا یکی از رازهای موفقیت در دنیای پر از رسانه ی امروز است.

پی نویس:

1. قطعا بی بی سی نیز اهداف خاص خود را دنبال می کند.

2. شبکه ی بی بی سی را از اینترنت تماشا کردم. می دانید که داشتن ماهواره در ایران ممنوع است!

   


نظرات()   

در حصار ذهن

ای خوشا سرو که از بند غم آزاد آمد